معاوضه و تهاتر در بازار مسکن کلان‌شهرها، به‌ویژه تهران، در چند سال اخیر بارها در گزارش‌های رسانه‌های اقتصادی دیده شده است. اکوایران در اردیبهشت ۱۴۰۵ گزارش داد که شمار ملک‌هایی که در آگهی‌های فروش خانه در تهران «قابل تهاتر» معرفی می‌شوند نسبت به گذشته بیشتر شده است؛ و در سال ۱۴۰۴ هم رسانه‌هایی مثل تجارت‌نیوز، اکوایران و فرارو بارها به رواج معاوضه در معاملات مسکن پرداخته‌اند.
چه ملک‌هایی با هم معاوضه می‌شوند؟
فرسوده با نوساز: به گزارش تجارت‌نیوز (خرداد ۱۴۰۴)، برخی مالکان ملک‌های قدیمی و فرسوده، به‌جای مشارکت در ساخت، ملک خود را با آپارتمان نوساز معاوضه می‌کنند.
دارایی حاشیه‌ای با آپارتمان شهری: در همان گزارش آمده که صاحبان باغ یا زمین تجاری در حاشیهٔ شهرها، دارایی خود را با آپارتمان در شهرهایی مثل تهران عوض می‌کنند.
آپارتمان تهران با ویلا یا زمین: به گزارش اکوایران (اردیبهشت ۱۴۰۳)، برخی واحدهای تهاتری تهران با ویلا یا زمین در شمال کشور معاوضه می‌شوند.
معاوضه با ملک ارزان‌تر: اقتصادنیوز در شهریور ۱۴۰۵ گزارش داد برخی مالکان آپارتمان خود را با واحد ارزان‌تری عوض می‌کنند تا برای هزینه‌های ضروری مثل کار یا درمان پول نقد آزاد کنند.
ملک با کالا: اکوایران و فرارو در مرداد و شهریور ۱۴۰۴ از معاوضهٔ مسکن با کالا و دارایی‌هایی مثل طلا و دلار خبر دادند.
چرا؟
به گفتهٔ کارشناسان در این گزارش‌ها، چند عامل در کار است. تجارت‌نیوز تهاتر را نشانهٔ کند شدن جریان نقدینگی در بازار مسکن می‌داند. هوشنگ فروغمند اعرابی، کارشناس مسکن، در گفت‌وگو با فرارو و اکوایران، رو آوردن به معاوضهٔ ملک با کالا را نشانهٔ جدی بی‌اعتمادی به پول ملی دانسته و به ضعف سیاست‌گذاری مسکن، ابزارهای مالیاتی ناقص و ضعف نظام بانکی هم اشاره کرده است. اقتصادنیوز هم در گزارش ۱۴۰۵ خود، رسیدن دو گروه به هم را دلیل این معاملات دانسته بود: سرمایه‌گذارانی که در سال‌های پیش دارایی خریده بودند و مالکانی که می‌خواستند آپارتمان محل زندگی‌شان را عوض کنند.
همهٔ کارشناسان این روند را نشانهٔ رونق نمی‌دانند. فروغمند اعرابی آن را «سیگنال خطر» خوانده و گفته جابه‌جایی سرمایه از یک بازار به بازار دیگر به معنای رونق اقتصادی نیست. منصور غیبی هم در تجارت‌نیوز گفته تهاتر اثر مستقیمی بر قیمت مسکن ندارد، چون این معاملات سخت به نتیجه می‌رسند و حجمشان کم است.
کرج و شهرهای اطراف در تهاتر۲۴
در تهاتر۲۴ که از ۹ آبان ۱۴۰۵ آغاز به کار کرده، بیشترِ ملک‌هایی که تا امروز برای معاوضه ثبت شده‌اند در کرج و شهرهای اطراف آن مثل چهارباغ، فردیس، کمال‌شهر و آسارا قرار دارند. داده‌های این مدت کوتاه برای نتیجه‌گیری دربارهٔ کل بازار کافی نیست، اما نشان می‌دهد معاوضه فقط مخصوص تهران نیست.
اگر به معاوضه فکر می‌کنید
به گفتهٔ همان کارشناسان، سختی اصلی تهاتر به نتیجه رساندن آن است: باید کسی را پیدا کنید که هم ملک شما را بخواهد و هم ملکش به کار شما بیاید. در تهاتر۲۴ ملکی را که دارید و ملکی را که می‌خواهید ثبت می‌کنید و سایت آگهی‌هایی را نشانتان می‌دهد که خواستهٔ دو طرف در آن‌ها به هم نزدیک است؛ اگر ارزش دو ملک یکی نباشد، شرایط مابه‌التفاوت هم در نظر گرفته می‌شود. از شروع تهاتر ملک خود را ثبت کنید یا اول با جست‌وجوی تهاتر آگهی‌ها را ببینید.
